XO‘JALIK-IChIMLIK SUV TAЪMINOTI UChUN FOYDALANILADIGAN YeR USTI SUV HAVZALARINI SANITARIYa MUHOFAZASI

Mualliflar

  • Usmanov Islam Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy tadqiqot instituti
  • Mirshina Olga O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi
  • Ilyasova Aygul Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy tadqiqot instituti

DOI:

https://doi.org/10.62209/sewphc/art50150

Kalit sözlar:

yer usti suv havzalari, suvdan foydalanish, suv sifati ko‘rsatkichlari, ifloslanish indeksi, ruxsat etilgan konsentratsiya, aholi salomatligi

Annotatsiya

Mazkur maqola xo‘jalik-ichimlik va rekreatsiya maqsadlarida foydalaniladigan yer usti suv havzalarini sanitariya muhofazasiga bag‘ishlangan bo‘lib, ifloslangan yer usti suv havzalarining ishlab chiqilgan tasnifiga asoslanadi. Suv havzalarining kimoviy ifloslanishini tasniflash oddiy rasmiy darajalash emas, balki suv tarkibidagi moddalarning haqiqiy xavfini aks ettiruvchi ko‘rsatkichlarni baholashga asoslangan murakkab jarayondir. Bunda asosiy mezon kimoviy birikmalarning zaharliligi hisoblanadi, shuningdek, zararlilikning organoleptik, toksikologik va umumsanitariya ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ular asosida maksimal ruxsat etilgan konsentratsiyalar (REK) belgilanadi. Shunday qilib, xavf ko‘rsatkichlari shunchaki raqamlar emas, balki meyoriy kattaliklar bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan va inson salomatligi hamda atrof-muhit uchun xavf darajasini aniqlaydigan eng muhim toksikologik-gigiyenik xususiyatlardir. Suv havzalarining bakterial ifloslanishini tasniflash ichak infeksiyalari va stafilokokk kasalliklarining tarqalishiga sabab bo‘ladigan suvdagi laktoza ijobiy ichak tayoqchalari (LIT), enterokokklar va stafilokokklar indeksini aniqlashga asoslanadi. Ishlab chiqilgan tasnifni ifloslangan yer usti suv havzalarini sog‘liq uchun xavflilik darajasiga ko‘ra xududlashtirish hamda ularni keyingi texnogen va antropogen ifloslanishdan muhofaza qilish chora-tadbirlarini ishlab chiqishda qo‘llash tavsiya etiladi.

Yuklab olişlar

Naşr qilingan

2025-09-11

Maqoladan iqtibos keltiriş

Usmanov, I., Mirshina, O., & Ilyasova, A. (2025). XO‘JALIK-IChIMLIK SUV TAЪMINOTI UChUN FOYDALANILADIGAN YeR USTI SUV HAVZALARINI SANITARIYa MUHOFAZASI. Özbekiston Respublikasi Sanitariya-Epidemiologiya Va Jamoat Salomatligi Xizmati Ilmiy-Amaliy Jurnali, (2), 15–20. https://doi.org/10.62209/sewphc/art50150